موضوع ۴۶۷: نقش اعرابی «و من دخله کان آمنا».
«وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا» و هر کس داخل آنجا شد در امان است.
سمین الحلبی در دُرالمصون میگوید: این عبارت یک مصداق دیگر میتواند از «فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ» باشد؛ «آیاتٌ بینات» جمع است و بنا بر قول جمعی از علمای نحو حداقل جمع دوتا است و اینجا دو تا نشانه آمده؛ نشانه اول «مقامُ ابراهیم» و نشانه دوم «وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا» که در این صورت این دوتا بدل از «آیاتُ بینات» میشود،
جمعی دیگر از علمای نحو حداقل جمع را از سه حساب میکنند، پس باید اینجا حداقل سه تا نشانه وجود داشته باشد تا اینها بدل از آیات بینات بشود و میگویند: به ظاهر اینها دوتا هستند، ولی در اصل خیلی بیشتر است؛ مثلاً در همین مقام ابراهیم چندین نشانه در خودش وجود دارد؛ فرو رفتن پای ابراهیم علیه السلام در سنگ یک نشانه است، اینکه فقط تا قوزک برود نه بیشتر باز یک نشانه دیگر است، اینکه این یک سنگ این قابلیت را پیدا کرده نه هر سنگی خودش یک نشانه است و این سنگ با وجود این همه دشمن، ولی قرنها باقی مانده، انبیاء بعدی معجزه داشتند،
ولی غالبشان معجزاتشان از بین رفته، ولی این معجزه که زودتر و قبلتر بوده همچنان تا حالا باقی مانده خودش دوباره یک نشانه است که در این صورت حالا اینجا میشود نشانههای زیاد در مقام ابراهیم و بدل از «آیات بینات» میشود.
بعضیها میگویند حداقل جمع سه تا است و مقام ابراهیم یک نشانه است و اصلا بدل از «آیات بینات» نیست مبتدا است و خبرش محذوف است؛ یعنی «فیه آیات بینات منها مقامُ ابراهیم» یکی مقام ابراهیم، باقی نشانهها را ذکر نکرده و واضح است برای مردم که چه نشانههایی در حرم یا در شهر مکه وجود دارد و عبارت «وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا» میگویند:
جمله استئناف است و به صورت شرط و مشروط دارد حکم جدیدی را بیان میکند «ومن دخله» اسم شرط، «کان ءامنا» جواب شرط و جمله از نو دارد یک حکم دیگر از الله بیان میکند که الان توضیح بیشتری خدمت شما میدهیم.