﴿قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آَيَةً قَالَ آَيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزًا وَاذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيرًا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ﴾
زکریا گفت: پروردگارا! نشانهای برای من قرار بده! گفت: نشانه تو آن است که سه روز با مردم سخن نمیگویی، جز به اشاره! و پروردگارت را زیاد یاد کن و شامگاه و صبحگاه او را تسبیح بگو. (۴۱)
موضوع ۲۵۲: پیامبر زکریا علیهالسلام تقاضای نشانه میکند.
در آیات قبل خواندیم زمانی که پیامبر زکریا علیهالسلام عنایت خصوصی الله را نسبت به مریم دید برای خودش هم از الله تقاضا کرد و خواست که الله به او فرزند بدهد. ملائکه بشارت فرزند را به او دادند آن هم فراتر از انتظاری که داشت! پیامبر زکریا با تعجب پرسید که چگونه چنین چیزی ممکن است؟! جواب دادند الله است دیگر هر کاری بخواهد انجام میدهد.
در این آیه میخوانیم: پیامبر زکریا علیهالسلام از الله تقاضا کرد نشانهای برایش قرار دهد که بفهمد همسرش باردار است؛ «قَالَ رَبّ اجّعَلْ لی آیَهَ» گفت: پروردگارا نشانهای برای من قرار بده! «آيَةً» با نكره بيان شده؛ یعنی هر نشانهای که باشد و پیامبر زکریا تقاضای نشانه خاصی نکرد.
مهم این است که آن نشانه اثبات کند یا یک نشانهای باشد که پیامبر زکریا بفهمد واقعاً بچّهدار میشود تا قلبش آرام بگیرد الله هم برایش نشانهای قرار داد، نشانهاش چه بود؟ «قَالَ ءَایَتُكَ ألّأ تُکَلِمَ النَّاس َثَلاَثة أیَامٍ إلَّا رَمْزا» گفت: نشانه تو این است که تا سه شبانه روز با مردم سخن نمیگویی جز به اشاره و رمز (اشاره انگشت، سر، گردن و اینها).
«ألّأ تُکَلِمَ» لا نفی است صحبت نمیکنی (تکلم نمیکنی)؛ یعنی گزارش میدهد از حال و وضعیت پیامبر زکریا که وضعیت تو به گونهای میشود که صحبت نمیکنی و قدرت سخن گفتن از تو گرفته میشود. چه مدت؟ «ثَلاَثة أیَامٍ» سه روز در سوره مبارکه مریم آیه ۱۰ می فرماید:
«ثلاَث لَیَالٍ سَوِیّا» سه شب کامل و زمانش هم از همان موقع که در محراب بود شروع شد وقتی از محراب بیرون آمد دیگر قدرت تکلم با مردم نداشت و فقط میتوانست اشاره کند؛ «فَخَرَجَ عَلَي قَوْمِهِ مِنَ الْمِـحْرَابِ فَأَوْحَي إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيَّاً» (مریم/۱۱) از محراب عبادتش به سوی مردم بیرون آمد و با اشاره به آنها گفت: صبح و شب خدا را تسبیح بگویید و همین؛ یعنی بارداری همسر زکریا شروع شده و چند ماه دیگر یحیی به دنیا میآید. سلام و درود خدا بر نبی خدا یحیی.