دانلود فایل تصویری دانلود فایل صوتی
موضوع ۲۳۴: معنای محراب.
کلمه مِحْرَابَ چهار بار در قرآن تکرار شده، مَحَارِیب، جمع مِحْرَابَ و یک‌بار در قرآن آمده و از ریشه “حَرَبَ” است. کلماتی که با “حاء” و “راء” شروع می‌شوند زیاد هستند؛ مثل حرز، حرث، حرض و…
کلماتی که دو حرف اول‌شان مثل هم هستند با هم اشتراک معنایی دارند، کلماتی که اول آن‌ها “ح ر” هست اصولاً به معنای نگه‌داشتن، حفظ کردن و از یک چیز بد و منفی دورشدن هستند.
گاهی این حفظ‌کردن و نگه‌داشتن می‌تواند با آرامی باشد و گاهی ممکن است همراه با خشونت باشد، این‌کارِ حرف سوم کلمه است که جهت آن را مشخص می‌کند؛ مثلا “حَرَّ، حُرْ” به معنای حفظ نفس از بندگی. “حَرَثَ و حَارِثْ” به معنای محافظت، نگهبانی دادن. “حَرَصَ و حَرِیصْ” به انسانی می‌گویند که می‌خواهد همه چیز را برای خودش حفظ کند و به دست بیاورد.
“حَرَضَ و تَحْرِیضْ” یعنی تشویق کردن، به قول راغب اصفهانی:
یک چیزی را زیبا نشان بدهی و از آن تعریف بکنی تا طرف تشویق شود آن چیز خوب را به دست بیاورد یا برای خودش حفظ کند.
“حَرَکَ و حَرْکَتْ” باز برای به دست آوردن و نگه‌داشتن چیزی.
“سَلَبَ” یعنی چیزی را برای خودت با تندی از کسی بگیری. “حَرَبَ” هم در آن خشونت است، با کسی می‌جنگی تا چیزی را از او بگیری یا چیزی را برای خودت حفظ کنی و نگذاری آن چیز را از تو بگیرند. “مِحْرَابَ” محل جنگیدن با هوا و هوس، شیطان و… تا نگذاری ارزش‌هایت را از تو بگیرند و بتوانی آن ارزش‌ها را برای خودت حفظ کنی.
