موضوع ۱۷۶: قل هو الله أحد.
قرآن کریم الله را فراوان برای انسان توصیف کرده؛ خود الله به این توصیفات نیاز ندارد.
الله فرمانروای مطلق است و این توصیفات توسط انسان انجام شود یا نشود به پادشاهی الله نه چیزی اضافه میکند نه کم میکند.
فوایدش هر چه که هست برای خودمان است تا الله را بشناسیم، بدانیم که الله که خودش را معبود معرفی کرده فرق میکند با تمام معبودان دیگر. مثل و مانندی ندارد این زاویهای که خدمت شما عرض میکنم بسیار مهم است بیش از هزار آیه در قرآن کریم به همین موضوع پرداخته است.
الله را توصیف کرده تا حقانیت معبود بودنش را اثبات بکند؛ مثلا در سوره لقمان آیهی ۱۰ و ۱۱ اول نام چندتا مخلوق را یاد میکند؛ مثل آسمان، کوه، حیوانات، باران، درخت، سرسبزی و اینها بعد میفرماید:
«هَذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ»
اینها آفریدهشدگان توسط الله هستند حالا شما نشانم دهید آن کسانی که دم از معبود بودن میزنند چه آفریدهاند؟ نشانم بدهید تا معلوم شود که الله یگانه معبود است و کسی شک به دلش راه ندهد. سورهی اخلاص؛ مثلا یا سوره توحید که بنا بر فرمودهی رسول الله صلی الله علیه و سلم برابر است با یک سوم قرآن، ثلث قرآنه همین را میخواهد بگوید: که الله فرق میکند با باقی معبودان. آن معبودها راهزنهایی هستند که میخواهند عُمر و وقت و سرمایهی آدم و عقل آدم را از آدم بگیرند و بدزدند، اما الله است که به عمر و وقت و عقل و مال انسان برکت میدهد و ماندگارشان میکند.
«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» بگو الله یگانه است. بگو، اقرار کن و تلاش کن به آن برسی و بدانی و بفهمی که الله بیمانند و بینظیر است. اما چگونه؟ «اللَّهُ الصَّمَدُ» الله قبلهگاه و مقصود همهگان است که موقع گرفتاری و نیاز دست به درگاهش دراز میکنند در عین حال خودش به هیچ چیز و هیچ کدامشان نیازی ندارد پس در این صفت الله، احدِ مانند و شبیهی ندارد در حالی که به هر کسی نگاه بکنی گرفتار و وابسته به چیزی است.
«لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ» نه کسی را متولد کرده و نه از کسی متولد شده، باز به هر کس نگاه کنی یا متولد کرده پس همانند خودش است دیگر پس بیمانند نیست؛ زیرا یکی مانند خودش تولدش کرده و یا از یکی متولد شده که باز هم شبیه آنی است که متولدش کرده پس باز هم بیمانند نیست؛ یعنی یا پسر مانند پدر و مادرش است یا پدر و مادر بچهای را که بدنیا میآورند همانندش هستند. اما الله نه متولد شده و نه کسی را متولد کرده؛ «لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿۳﴾ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ ﴿۴﴾ ».
هیچ احدی مانند و هممرتبه با الله نیست و مثل و مانندی ندارد. وقتی الله را اینگونه با این صفات شناختیم و وقتی که آدم دل میدهد به الله لج نمیکند به جای لج کردن فرمایشات الله را با جان و دل میپذیرد، الله برایش مهم میشود، روزهها و نمازهایش با معنا میشود به امید اینکه پاداش و جایزه دریافت بکند، تبدیل به آدم خوبی میشود، به گونهی دیگری زندگی میکند خوب و درست زندگی میکند؛ زیرا میداند که پاداشش تضمینی است و هزار فایدهی دیگر برای آدم دارد.