موضوع ۴۳۳: اگر الله نپذیرد؟!
دیروز توجه خودم را کمی به عبارت «فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ» معطوف کردم مشاهده کردم که چقدر این جمله مهم است، حقیقتا تا آن موقع اینقدر به عمق این جمله توجه نکرده بودم بعد فهمیدم که این جمله خیلی سرنوشتساز است؛ پذیرفتن الله از انسان. میگوید: هر کس دینی غیر از اسلام داشته باشد الله از او نمیپذیرد.
- خب وقتی الله نپذیرد انسان میخواهد چه کار کند؟
- خودش بپذیرد، دیگران بپذیرند، دوستان، پدرش و مادرش و همه از او بپذیرند، ولی الله نپذیرد چه بر سر آدم میآید؟
- هر چقدر هم آدم برایش وقت و انرژی گذاشته باشد، حتی برایش پول خرج کرده باشد چه سودی برای آدم دارد؟
و این خودش (پذیرفته شدن به درگاه الله) یک زاویهی بسیار مهم و بزرگی است.
سوره مبارکه توبه آیه ۵۳ میفرماید: «قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ» شما انفاق بکنید حالا با اختیار یا با اجبار فرقی نمیکند الله از شما نمیپذیرد تمام. الله نمیپذیرد! حالا هر کاری میخواهید بکنید الله نمیپذیرد واقعا وحشتناک است
چه کار میتوانند بکنند؟ دادشان را میتوانند پیش چه کسی ببرند؟ هیچ جا. از چه کسی میتوانند التماس بکنند که الله بپذیرد؟ هیچ کس.
بعد وقتی فکر میکردم متوجه شدم که الله برای پذیرش یک عمل یک دل پاک از آدم میخواهد، تواضع میخواهد. آدمی که دلش ناپاک باشد، غرضورز، مغرور و متکبر باشد هر چقدر هم عملش به ظاهر خوب باشد، ولی الله نمیپذیرد. در ادامه همین آیه سوره مبارکه توبه آیه ۵۳ فرموده: «إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ» چون که شما قومی فاسق هستید.
آدمهای غرض ورز و دل ناپاکی هستید به همین خاطر هر چقدر هم پول میخواهید خرج بکنید، ولی الله نمیپذیرد. بعد توجه کردم که انبیای خدا چقدر متوجه این جمله بودهاند و ما غافل بودیم. آدمهای مؤمن خیلی این جمله برایشان مهم بود خیلی بیشتر از ما. پیامبر ابراهیم خلیل الله خانه کعبه را دارد میسازد آن هم به دستور خود الله دارد میسازد، ولی با این وجود دارد التماس میکند که الله از او قبول بکند؛
«وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ» (بقره/۱۲۷) آن زمان که ابراهیم با کمک اسماعیل پایههای خانه کعبه را بالا میبرد دعا کرد خدایا بپذیر! از ما خدایا بپذیر! از ما که تو شنوای دانایی! و باز پیامبر ابراهیم دعا میکند که؛ «رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي» (ابراهیم/۴٠) خدایا من یک آدم نمازخوانی باشم درست و حسابی بتوانم نمازم را ادا بکنم، بچهها و ذریهام هم نمازخوانهای خوبی باشند و بعد میگوید:
«رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ» این دعا که میکنم خدایا تو همین دعای من را بپذیر! دعایم را قبول بکن که من نمازخوان خوبی باشم، نسل و ذریهام نمازخوانان خوبی باشند، همین دعا را هم بپذیر! زیرا پذیرش از جانب الله تنها به زحمت ظاهری مربوط نمیشود میزان اخلاص و نیت شخص چقدر مسائل دنیایی و مادی مد نظرش است آیا مد نظر او است یا نه؟ در مقابل آن کار خیری که انجام میدهد چه انتظاری از دیگران دارد؟ و همهی اینها. ا
گر بیاید وسط، دیگر الله از انسان نمیپذیرد و واقعاً این قسمت قسمت حساس و مهم و سرنوشتسازی است. خیلی مهم است که چقدر به الله ایمان داشته باشی، چقدر الله برای تو دغدغه باشد، رضای الله و پذیرش از جانب الله برای تو دغدغه باشد. اینها در پذیرفتن الله از ما خیلی مهم است؛ مثل هابیل و قابیل هر دوتا عمل انجام دادند، عمل صالح به ظاهر مثل هم بود، ولی الله از یکی پذیرفت از یکی نپذیرفت؛ زیرا به ظاهر مثل هم بود، ولی ته قضیه، این دوتا خیلی با همدیگر فرق داشتند.
«وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ» (مائده/۲۸) برایشان تلاوت بکن داستان دو فرزند آدم تلاوتی بکن تلاوت حق. آن زمانی که هر دوشان برای الله عملی متقربانه انجام دادند، اما الله از یکیشان پذیرفت از آن یکی نپذیرفت، پس این محدوده واقعا محدوده قابل تأمل و توجه است که آدم ملاحظه داشته باشد پذیرفته شدن اعمالش به درگاه الله را یا آیه ۳۵ همین سوره از قول همسر عمران فرمود:
«إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ» (آلعمران/۳۵) دارد نذر میکند، ولی میگوید خدایا از من بپذیر و تا الله نپذیرفته این نذر و نیاز، این راز و دعا و نماز هیچ ثمری نمیدهد و در ادامه میگوید: «فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ» الله قبول کرد آن هم قبول نیکو که نذر زن عمران به ثمر رسید و خود رسول الله صلی الله علیه و سلم وقتی عمل صالحی انجام میداد دعا میکرد.