موضوع ۳۹۶: بشنو نوای قرآن.
آیات کتاب آسمانی برای خودشان لحن و آهنگ خاصی دارند. حتی برخی از اهل کتاب از این لحن و آهنگ کتاب آسمانی سوءاستفاده می‌کردند. خوب است که ما هنگام تلاوت کتاب آسمانی به لحن و آهنگ آیات آن توجه داشته باشیم. هر آیه و سوره متناسب با موضوعی که دارد نوا و آهنگش فرق می‌کند
خصوصاً سوره‌های کوتاه. متاسفانه به این زاویه از قرآن کریم خیلی کم توجه شده است، مثلاً؛ لحن و نوای آیات دعا با خیلی از آیات دیگر فرق می‌کند.
لحن و نوای آیات دعا با خشوع و خضوع همراه است، در عین حال که عظمت الله در آن وجود دارد و به نسبت هم طولانی است؛ زیرا دعا هرچه با تواضع بیشتر و طولانی‌تر باشد بهتر است، مثلا؛ سوره مبارکه بقره آیه ۲۸۶ دقت بکنیم… .
«… رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ»
حالا دقت کنیم به سوره مبارکه نازعات که در مورد ملائکه صحبت می‌کند پنج آیه‌ی اول توجه دارد به عملکرد ملائکه که دستورات الله را بدون معطلی و خیلی سریع و باقدرت اجرا می‌کنند. به آیات که نگاه بکنیم دقیقاً لحن آن با همین سرعت و قدرت متناسب است…
«بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِیمِ وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا » [سوره النازعات ۱ – ۵]
و از این‌جا به بعد موضوع ملائکه به پایان می‌رسد و آیات قیامت می‌آید و لحن آیات هم هم‌زمان عوض می‌شود به آیات شش تا نه دقت کنیم…
«یَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلرَّاجِفَةُ تَتۡبَعُهَا ٱلرَّادِفَةُ قُلُوبࣱ یَوۡمَىِٕذࣲ وَاجِفَةٌ أَبۡصَـٰرُهَا خَـٰشِعَةࣱ» [سوره النازعات ۶ – ۹]
توجه به لحن آیات توجه به نوای آیات خودش دنیای معنا در آن است. و از حالا به بعد سعی بکنیم این‌ها را در قرآن ببینیم. اصلاً همین آیه که داریم می‌خوانیم فرموده: «وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُم بِالْكِتَابِ» کلمه‌ی کتاب را سه بار تکرار کرده، می‌شد که به جای آن ضمیر بیاید مثلا: «وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُم بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنهُ وَمَا هُوَ مِنهُ» می‌توانست این‌گونه بشود، اما هر سه بار کلمه کتاب را تکرار کرد؛ زیرا کلمه کتاب هر بار در زاویه‌‌ای دارد از آن صحبت می‌کند؛ یک‌بار از طرف کسی که کتاب آسمانی را می‌خواند، یک‌بار از طرف کسی که کتاب آسمانی را می‌شنود و یک‌بار از طرف کسی که کتاب آسمانی را نازل کرده است و با ذکر اسم کتاب تکلیف هر سه مورد را مشخص می‌کند و خودش نوا و لحن خاصی به آیه می‌دهد. «وَإِنَّ مِنۡهُمۡ لَفَرِیقࣰا یَلۡوُۥنَ أَلۡسِنَتَهُم بِٱلۡكِتَـٰبِ لِتَحۡسَبُوهُ مِنَ ٱلۡكِتَـٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ ٱلۡكِتَـٰبِ وَیَقُولُونَ هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَمَا هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَیَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُمۡ یَعۡلَمُونَ» [سوره آل‌عمران ۷۸]
