موضوع ۴۰۳: ربانی چیست و کیست؟
عرض کردیم بندگان صالح خدا به مردم میگویند؛ ربانی باشید در قول میگویند، در عمل هم اثبات میکنند در همان راستا تلاش میکنند.
ربانیین جمع ربانی است و کلمه ربانی از ریشه “رب” الف و نون که به آن اضافه شده یا الف و نون تخصیص است، یا الف و نون مبالغه، واحدی در کتاب تفسیر البسیط نقل میکند از سیبویه که گفته است: الف و نون تخصیص است و مختص کسانی که مشغول علم خدایی هستند، صفات خدا را مطالعه میکنند، آیات خدا را یاد میگیرند و به مردم یاد میدهند و همهی اینها.
اگر کسی مشغول علم دیگری باشد هر چهقدر که دانا و دانشمند باشد، ولی به او ربانی گفته نمیشود. کسی که به علم رب مشغول شد بعد چه میشود؟ به قول ابن الاعرابی، میشود عالم و معلم کسی که از مسائلی کوچک شروع به آموزش میکند، تا برسد به مسائل بزرگ و به قول مُوَرَّد هم علوم را رشد میدهد و به روزش میکند، کم کم از علوم کوچک میرود به سمت علوم پایهای و اساسی و هم سطح مردم را رشد میدهد و این شخص مربی مردم است. این قسمت اهمیتاش آنجاست که دارد هدف انبیا را برای ما بیان میکند یعنی کسانی که الله به ایشان کتاب و حکم و نبوت داده آنها قرار است چطوری مردم را پرورش دهند؛
یعنی میخواهند مردم را چطوری از آب در بیاورند؟
آنها میخواهند که مردم را ربانی از آب در بیاورند، میخواهند مردم معلم خیر باشند، مردم مفید باشند برای خودشان و دیگران، دیگران را رشد بدهند. این خواسته پیغمبران بوده، پیغمبران این خیرخواهی و مربیگری را برای فقط خودشان نمیخواستند برای همه مردم میخواستند و این خیلی جالب است، خیلی دل بزرگی میخواهد که همه مردم مثل آنها اینگونه بلند مرتبه و بلند همت باشند «ثُمَّ یَقُولَ لِلنَّاسِ» این “ناس” همه مردماند که مخاطبشان هستند هر کسی علاقه دارد «وَلَـكِن كُونُوا رَبَّانِيِّينَ» با همهی مردم دارد صحبت میکند که شما ربانی باشید، البته به شرطی که خودشان دوست داشته باشند، پس این ربانی بودن منحصر در افراد خاصی نمیشود و نباید هم بشود؛
یعنی هر کس دوست دارد ربانی شود در خدمت رب و صفات رب و علمی که از جانب رب آمده و هدایتی که به سمت رب هست، هر کس دوست دارد در این خط باشد باید در جامعه ظرفیت برایش فراهم باشد تا بتواند ربانی شود و هیچ کس حق ندارد گزین کند، هیچ کس حق ندارد آنها را از دور خارج کند، ولی راه اینکه یک شخص ربانی شود چیست؟ یعنی چه مسیری را باید طی کند تا ربانی شود؟