﴿لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ﴾
به نیکو کاری نمی‌رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید و از هر چیزی که انفاق کنید الله نسبت به آن آگاه است. (۹۲)
موضوع ۴۵۰: توجه به «لن» «تنالوا» «البر».
خب قبل از این که وارد آیه شویم لازم است که چند کلمه مورد توجه قرار بدیم تا بهتر آیه برای‌مان جا بیفتد. اول فرموده «لَنْ تَنَالُوا» هرگز دست پیدا نمی‌کنید، هرگز نمی‌رسید.
«لن» حرف نفی است؛ یعنی یک چیز مثبت را منفی می‌کند. می‌رسید وقتی قبلش «لن» بیاید، می‌شود نمی‌رسید. می‌بینید وقتی قبلش «لن» بیاید می‌شود نمی‌بینید. البته «لم» باز همین کار را انجام می‌دهد «لم تنالوا» یعنی نمی‌رسید، ولی «لن» با نون از «لم» با میم قوی‌تر است و زمان بیشتری را در بر می‌گیرد.
وقتی می‌گوییم «لن تنالوا» یعنی شما هیچ وقت به مقام بر دست پیدا نمی‌کنید تا اینکه فلان کار را انجام بدهید و زمان بیشتری را در بر می‌گیرد. قطعیت بیشتری در آن است و «تنالوا» از ریشه نیل است نیل یعنی به او نمی‌رسید، دست پیدا نمی‌کنید. «تنالوا» فعل مضارع است و در اصل «تنالون» بوده، ولی چون «لن» آمده قبلش، نون آن حذف شده، فعل مضارع منصوب شده به حذف نون.
و «البِرّ» به درجات اعلای نیکی می‌گویند. وقتی شخص به درجات والا برسد آن شخص به درجه «البرّ» رسیده و یک خصلت فوق العاده برای شخص مؤمن است؛ یعنی آن شخص رسیده به درجه‌ای که می‌تواند سودمند باشد. آن شخص یک شخص مفیدی است.
حالا چه خصوصیاتی داشته باشد؟
در سوره مبارکه بقره آیه ۱۷۷ مفصل اوصاف اهل «بر» را مشخص کرده فرموده: «لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ» الی آخر آیه. اتفاقا آن‌هایی که به درجه «برّ» می‌رسند همین‌ها جمعیت بهشت را تشکیل می‌دهند. این‌ها جمعیت اصلی بهشت‌اند سوره مبارکه انفطار آیه ۱۳ فرموده: «إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ» ابرار جمع «برّ» است.
و سوره مبارکه مطففین آیه ۲۲ فرموده: بدون شک که ابرار، نیکوکاران در نعمت‌های بهشت‌اند و در همین سوره مبارکه آل‌عمران به ما یاد داده که دعا کنیم، از خدا بخواهیم که وقتی می‌میریم جزو ابرار باشیم. فرموده: «رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ» خدایا گناهان ما را ببخش، از اشتباهات ما درگذر و ما را با ابرار بمیران؛ یعنی بمیریم در حالی که جزو ابرار هستیم و در کل «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ» یعنی شما نمی‌توانید به کمالات برسید به درجات اعلی برسید، شخص سودمند و مفیدی باشید، تا این که یک سری خصوصیاتی داشته باشید یک کارهایی انجام بدهید، یک چیزهایی را رعایت کنید. حالا چه چیزهایی؟ در ادامه می‌آید.
