موضوع ۳۸۷: اول تفهیم جرم و مجازات بعد تنبیه!
این آیه از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول تفهیم و معرفی جرم هست «إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا» این یک بخش. و بخش دوم مجازات آن جرم است «أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ» این خیلی مهم است که به شخص اول جرم معرفی شود بعد مجازات کسی که مرتکب آن جرم می‌شود برایش ابلاغ شود آن موقع اگر شخص مرتکبش شد حالا ما اجازه داریم طبق همان مجازاتی که ابلاغ کردیم تنبیهش کنیم البته نه بیشتر.
تمام مجازات‌ها باید همین ضابطه را داشته باشند این یک قانون است.
حتی تنبیه پدر و مادر نسبت به فرزندش اگر می‌خواهد تنبیهش کند، حتی تنبیه معلم نسبت به دانش‌آموزش، تنبیه قوه‌ی حاکمه نسبت به مردم، حتی جریمه‌ی راهنمایی رانندگی نسبت به راننده متخلف، تنبیه دستگاه قضایی نسبت به متهمین. همه باید این قانون را رعایت کنند، چرا؟؟
چون این قانون احترام به خرد انسان است ما اول باید خرد و قوه‌ی تشخیص انسان را مورد خطاب قرار دهیم بعد از اینکه آن را مورد خطاب قرار دادیم و جرم را برایش معرفی کردیم و کسی که از آن قانون تخلف کرد به او فهماندیم که این مجازات‌ها دارد چون اگر این مجازات نداشته باشد آن جرم عمومی می‌شود شیوع پیدا می‌کند اگر کسی تخلف کرد این مجازات‌ها را دارد و بعد از تفهیم آن جرم و مجازات حالا اگر مرتکبش شد مستحق مجازات می‌شود و الّا نه.
حتی خود الله که آفریننده کل جهان است و صاحب اختیار همه‌ی بندگان هست
خودش هم همین قانون را با بندگانش رعایت می‌کند همین آیه دارد جرم و مجازات آن جرم را برای همه ابلاغ می‌کند در سوره مبارکه اسراء آیه ۱۵ فرموده: «مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ» هر کس راه هدایت رفت به نفع خودش است «وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا» و کسی که راه گمراهی رفت گمراه شد هم به زیان خودش است «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى» و هیچ کس بار گناه دیگری را به دوش نمی‌کشد «وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا» و ما هیچ وقت کسی را مجازات نخواهیم کرد مگر این که پیغمبری برایش بفرستیم؛ یعنی برایش ابلاغ کنیم از کانال آن پیغمبر، پس خوب است که ما با همه کس حتی با خودمان هم همین قانون را رعایت کنیم..
اگر یک وقتی شد بدون دانش قبلی بدون اعلان قبلی خطایی مرتکب شدیم خودمان را مجازات نکنیم
با سرزنش و ناراحتی خودمان را عذاب ندهیم، فقط برای بار بعدی از آن خطا تجربه بگیریم. اگر فرزند ما، اگر دانش آموز ما کسی خطایی را انجام داده و نمی‌دانسته که آن خطاست اطلاع نداشته به هیچ عنوان او را اذیت و مجازات نکنیم، فقط یک تذکر برای اینکه علم و تجربه‌اش برای بار بعدی بیشتر شود و ما دیگر حق مجازات نداریم.
