موضوع ۲۳۱: استفاده از اسباب عبادت و ترک آن گناه است.
وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا (آل عمران/۳۷) الله مریم را خیلی عالی پرورش داد، درست است که قرار شد الله مریم را پرورش دهد، اما این سبب نشد که مریم هیچ کفیل و سرپرستی نداشته باشد.
البته خدا نیازی به وسیله و سبب ندارد، ولی وسیله و سبب را الله خودش جزو عبادات گذاشته است؛
مثلاً برای روزی رساندن خداوند به کار کردن ما نیازی ندارد، ولی کار کردن را وسیله و سببی برای به دست آوردن رزق و روزی گذاشته است و آن را جزو عبادات قرار داده است؛ یا مثلاً خوش اخلاقی و شیرین زبانی بین زن و شوهر برای استحکام خانواده جزو وظایف و عبادات ما قرار میگیرد و ترک اینها شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت و گناه است.
بعضیها متاسفانه برای رفع مشکلات برای رزق و روزی، برای رفع بیماری، تربیت فرزند و… فقط دعا میکنند و برنامه ختم قرآن راه میاندازند و کار را به خدا واگذار میکنند و به همین دعا و عبادت اکتفا کرده و نام آن را ایمان بالا و توکل میگذارند و خودشان هیچ تلاشی نمیکنند، برای تربیت فرزند نه تلاشی، نه مطالعهای، نه مشاورهای، نه حوصلهای و…انجام نمیدهند، بعضیها برای رزق و روزی دنبال شغل و کار نمیروند و منتظرند خود شغل یا پول در خانه بیاید.
نسبت به یک بیماری واگیر با آغوش باز به طرف آن میروند و میگویند ما دلمان پاک است، ما دعا خواندیم و بیمار نمیشویم.
متاسفانه این دیدگاهها هنوز زیاد مشاهده میشود که صحیح نیستند؛ دیدگاه صحیح و قرآنی این است که انسان به امکانات و اسبابی که خود الله در اختیارش گذاشته احترام بگذارد و آنها را انجام دهد و موقع انجام، دعا هم بکند و موفقیتش را از الله بخواهد. بسیاری از آدمیان این اسباب را به کار میگیرند، ولی باز موفق نمیشوند.
اصلاً آن اسبابها تا یک جایی ته میکشند و اگر آدم از الله کمک نخواهد قطع امید کرده و به آخر خط میرسد. شخص بنابر دیدگاه صحیح قرآنی برای رسیدن به هدفی و حل هر مشکلی باید آنچه در توان دارد باید انجام دهد یا برای پرهیز از هر مشکلات و امراض مکلف است احتیاط کند و در حین انجام آنها دعا کند.
این دو تا، یعنی تلاش و توکل با هم بندگی الله میشود.
