موضوع ۱۰۴: همین که خدا می‌بینه کافیه.

یکی از علوم مهمی که در قرآن‌کریم وجود دارد و اتفاقاً محل تدبر در قرآن است، تذییل آیات است.

تذییل؛ یعنی یک چیزی در آخر آمدن، در کل وقتی آیه کامل می‌شود و بعد دوباره یک جمله‌ی مستقل می‌آید و آیه با آن جمله مستقل ختم پیدا می‌کند که به آن ذیل آیه یا آیه مزیّل است می‌گویند؛ مثل «و الله عزیز ذوانتقام»، «و الله شدید العقاب» که در آیه چهارم و یازدهم همین سوره گذشت. و به مثل «و الله بصیر بالعباد».

چرا تذییل آیات محل تدبر است؟ چون باید ربط تذییل آیه را با خود آیه پیدا کنیم، بعضی آیات پیدا کردن ربطشان آسان است و بعضی آیات سخت‌تر است.

عبارت «والله بصیر بالعباد» در آیه ذکر شد «للذین اتقوا» آن پاداش‌های پنجگانه را بیان کرد و بعد فرمود: «والله بصیر بالعباد» چون می‌خواهد تذکر بدهد که به ادعا کسی فکر نکند جزء «للذین اتقوا» است و بلکه خدا نسبت به بندگانش بیناست و می‌بیند که واقعاً چه کسی حبّ شهوات را در خودش کنترل کرده وبه خواسته‌های خود نه می‌گوید و چه کسی هم کنترل نکرده. با این جمله مردم بیشتر حواسشان جمع می‌شود و کمتر غفلت می‌کنند تا یه وقت به خاطر خواسته‌های‌شان به دیگران صدمه وارد نکنند.

همین جمله هم برای کسانی‌که واقعاً بر خواسته‌هایشان توانستند پیروز شوند یک نوید و خوش خبری است که الله بندگانش را می‌بیند پس اینکه مردم غرق در شهوات هستند آن را تحریک نمی‌کند و بر روی آن تاثیر نمی‌گذارد و اگر خویشتن‌داری می‌کند، ولی هیچ‌کس خویشتن‌داری خود را نمی‌بیند و کسی از آن تعریف نمی‌کند و به چشم دیگران نمی‌آید، ولی همین که الله آن را می‌بیند خوشحال است و برای او کافی است و همین مسئله به او انگیزه می‌دهد.