﴿مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ﴾
هيچ بشری اجازه ندارد که خداوند به او کتاب و حکم و نبوت بدهد، بعد به مردم بگويد: به جای خدا بندگانی باشید برای من! بلکه به سبب مسائلی که از کتاب آموزش میدادید و درسهایی که میخواندید ربانی باشید. (۷۹)
موضوع ۳۹۸: ارتباط آیه ۷۹ با اول سوره و آیه قبل.
در آیات قبل مفصلاً از رفتار مجرمانهی اهل کتاب صحبت کردیم خصوصاً آیه قبل که با «يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ» میخواستند حرفهای خودشان را به خدا نسبت دهند، آنها چرا این کارها را میکردند؟ آنها برای این که مردم را به اطاعت خودشان در بیاورند، برای این که مردم را آماده کنند، آنها را تربیت کنند تا هر زمان لازم شد از نیروهای مردمی در راستای منافع خودشان استفاده کنند در کتاب آسمانی دستبرد میزدند، هدف غاییشان این بود و این واقعاً امتیاز و قدرت بالایی هست. و این آیه دقیقاً همین را میگوید که هیچ بشری حق ندارد این کار را با مردم بکند، هیچ کس حق ندارد از مردم برای منافع خودش سوء استفاده کند «مَا كَانَ لِبَشَرٍ» شایستهی هیچ بشری نیست، هیچ بشری اجازه ندارد، حق ندارد که از آنها سوء استفاده کند.
حالا توضیحات بیشتر که چه چیزهایی حق ندارد در ضمن آیه میآید، ولی قبل از آن گوشه چشمی داشته باشیم به اول سوره: «بسم الله الرحمن الرحیم الم اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ» بحث توحید هست، بحث بندگی الله به یگانگی، اللهِ حی و قیوم است «نَزَّلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَیْنَ یَدَیْهِ وَأَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَالإنْجِیلَ مِنْ قَبْلُ» بحث نزول تورات و انجیل و قرآن هست.
این کتابها برای چه نازل شدند؟
برای این که بین مردم و اللهِ حی و قیوم یک اتصال دائمی برقرار کنند. و چرا این کتابها نازل شده تا هدف «اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ» را تحقق ببخشند. توحید الله و عبودیت الله را در زمین استوار کنند برای این هدف این کتابها نازل شده و آیه ۷۹ دارد صحبت میکند که هر کس ارسال شده به این هدف ارسال شده، هر کس که خدا به او کتاب و حکم و نبوت داده به این هدف به او داده است و آنها را انتخاب کرده و حق ندارد مردم را به سمت و سوی دیگر ببرد و به همین شکل ما هر سورهای که میخوانیم سعی کنیم آن آیات را هم به آیه قبلش مرتبط کنیم هم با آیات اولیه سوره.