﴿إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ﴾
قطعاً نخستین خانهای که برای مردم مقرر شده همان است که در بکّه قرار دارد برکت داده شده و مایه هدایت جهانیان است. (۹۶)
موضوع ۴۶۱: اهمیت نقطههای عطف.
آیه قبل به بنی اسرائیل گفت که از پیامبر ابراهیم علیهالسلام تبعیت بکنید؛ «فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا» و بین آنها و پیامبر ابراهیم علیهالسلام یک خط ارتباطی برقرار کرد و این آیه خط را ادامه میدهد و نقطه عطفی ایجاد میکند بین پیامبر ابراهیم علیهالسلام و مکه و کعبه و حج و این نقطههای عطف خیلی مهم است؛ سبب میشود بین ملتهای مختلف اعتماد و انسجام ایجاد شود.
میدانیم که اینها هم به رسول الله صلی الله علیه وسلم و دین اسلام و قرآن عطف میشوند، پس نتیجه این میشود که بین بنی اسرائیل، پیامبر ابراهیم، حج، کعبه، مکه، قرآن و رسول الله صلی الله علیه و سلم هیچ تعارضی وجود ندارد و این مسئله خیلی مهم است؛ یعنی تمام آنها دارند روی یک ریل حرکت میکنند که از پیامبر ابراهیم عبور میکند به مکه و کعبه و دین اسلام رسول الله صلی الله علیه و سلم و قرآن میرسد و این مسئله همه چیز را مرتب میکند و روی یک نظم قرار میدهد.
همه انبیا و پیروان انبیا بر یک دین قرار میگیرند؛ مثل آن قضیهی حلال و حرام بود که ظاهراً در آن تعارض وجود داشت، آیات قبل آمد آن تعارض را حل کرد، این آیات دارد این مسائل را مطرح میکند و تعارض بینشان را دارد حل میکند که کعبه و مکه اینها مربوط هستند مستقیماً به پیامبر ابراهیم دیگر این حرفها که چرا پیامبر خاتم از یهودیان نیست؟
چرا از منطقه فلسطین و سرزمین خودشان مبعوث نشده؟ چرا از مکه مبعوث شده؟ چرا کعبه قبله باشد؟ دیگر این حرفها هیچ محلی ندارد؛ زیرا اینها همه به خودشان و پیامبر ابراهیم برمیگردد، به آنجا وصل میشود، دیگر قهر کردن از مکه و کعبه و حج و قرآن و پیغمبر و… جز تعصب دیگر هیچ توجیهی ندارد؛ زیرا کعبه و مکه برای یهودیان هم باید مقدس باشد مانند فلسطین و قبةالصخرة و مسجدالاقصی و حتی کعبه و مکه باید از اینها هم مقدستر باشد؛ زیرا کعبه قدمتش از مسجدالاقصی بیشتر است.
ابوذر رضی الله عنه نقل میکند که من از پیغمبر صلی الله علیه وسلم سوال کردم: «أَیُّ مَسْجِدٍ وُضِعَ فِی الْأَرْضِ أَوَّلَ» کدام مسجد در زمین به عنوان اولین مسجد بنا شده؟ فرمود: المسجد الحرام که در مکه است کعبه. بعد میگوید: باز پرسیدم بعد کدام مسجد «بعد ثُمَّ أَیٌّ»؟ «قال المسجد الاقصی» بعد از آن دیگر مسجد الاقصی میشود و سوال کردم که بینشان چند سال فاصله بوده فرمود: «أَرْبَعُونَ سَنَهً» چهل سال این روایت را صحیح مسلم بیان کرده که این آیه دارد میگوید: «إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ». پس اولین خانه همین کعبه است و پیش یهودیان باید مقدستر و بهتر باشد.