﴿فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ﴾

در آن نشانه‌های روشنی است از جمله  مقام ابراهیم. و هر کس داخل آن شود در امان است. و برای اللَّه حجّ خانه بر مردم واجب است، کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند. و هر کس کفر بورزد، پس اللَّه از همه‌ جهانیان بی‌نیاز است. (۹۷)

موضوع ۴۶۳: سکونت خانواده ابراهیم -علیه السلام- در زمین حرم.

موضوعی که از آیات قبل دارد به ما آموزش می‌دهد این است که پیامبر ابراهیم علیه السلام مؤسس و بنیان‌گذار شهر مکّه و کعبه بود. در این آیه اثبات می‌کند که به همین شکل است و این یک واقعیت است می‌فرماید: «فِیهِ ءَایَـٰتُۢ بَیِّنَـٰتࣱ مَّقَامُ إِبۡرَ ⁠هِیمَۖ» در مکه نشانه‌های فروان و واضحی وجود دارد، یکی از آن‌ها را که از همه مهم‌تر است نام می‌برد به نام مقام ابراهیم درمورد مقام ابراهیم ان‌شاءالله توضیح می‌دهیم.

این مسئله برای این وجود دارد که کسی شک نکند مؤسس مکّه پیامبر ابراهیم است و داستانی در صحیح بخاری مفصلاً نقل شده ابن عباس برای‌مان روایت می‌کند از رسول اللَّه صلی اللَّه علیه و سلم که یک بار ابراهیم علیه السلام همسرش هاجر و فرزندش اسماعیل علیه السلام را که شیرخوار بود مسافرت برد، یک مشک آب و مقداری غذا همراه‌شان بود.

مادر اسماعیل از آن آب و غذا می‌خورد و به بچّه‌اش شیر می‌داد تا به یک زمینی خشک رسیدند که هیچ کس در آن زندگی نمی‌کرد و هیچ سرسبزی هم نبود این همان زمینی است که بعدها به شهر مکّه تبدیل می‌شود به آن زمین خشک رسیدند. کنار یک درخت همسرش هاجر و فرزندش اسماعیل را رها کرد خرما و آب به آن‌ها داد و خودش رفت، مادر اسماعیل پشت سر همسرش رفت و صدایش می‌زد:

ابراهیم ابراهیم کجا می‌روی؟ ابراهیم جوابش را نمی‌داد. تکرار می‌کرد ابراهیم این‌جا می‌خواهی ما را به چه کسی بسپاری؟ چرا چنین کاری می‌کنی؟

چند بار سوالش را تکرار کرد و در نهایت ابراهیم علیه السلام جواب داد این به امر اللّه است من شما را به اللّه می‌سپارم. هاجر گفت: اگر ما را به اللّه می‌سپاری و دستور اللّه است ما راضی هستیم ما راضی هستیم. بعد ابراهیم رفت تا خیلی دور شد که دیگر هم‌دیگر را نمی‌دیدند به جایی به نام ثَنیّه رسیدند آن‌جا دست‌هایش را بلند کرد و دعا کرد: «رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ» (ابراهيم/ ۳۷) خدایا من زن و فرزندم را در سرزمین بدون کشت و زرعی در کنار خانه‌ی تو که آن را حرام ساخته‌ای آن‌ها را ساکن کردم تا نماز را بر پا بدارند، پس تو دل‌های گروهی از مردم را به سوی آن‌ها متمایل بکن و آن‌ها را از میوه‌ها عطا فرما، که باشد تو را سپاس‌گزاری کنند.

این تا این‌جا آن‌ها را رها کرد رفت و دعا کرد که اللّه این عمل را از او بپذیرد و دل مردم را به سوی آن‌جا متمایل کند داستان ادامه دارد…