صفحه 46
《وَمَا أَنفَقْتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُم مِّن نَّذْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُهُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ》(بقرة/۲۷۰)

و آنچه که شما انفاق کنید از هر چیزی که نفقه بدهید یا هر نذری که بگیرید الله آن را می‌داند(کمیّت و کیفیتش و همه را الله می‌داند) و برای ظالمان هیچ یاری‌گری نیست(که کم می‌کنند از کمیّت آن یا از کیفیت آن)

ظلم؛ یعنی نقص ایجاد کردن.

《إِن تُبْدُواْ الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاء فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّئَاتِكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ》(بقرة/۲۷۱)

اگر صدقه‌هایتان را آشکار کنید که افرادی بفهمند چه خوب است و اگر آن را مخفی کنید و به فقرا و مستمندان بدهید آن برایتان بهتر است و به نفع شماست و گناهان شما را کفّاره می‌کند برایتان و الله به آنچه که شما انجام می‌دهید کاملاً واقف و آگاه است.

《لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاء وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيْرٍ فَلأنفُسِكُمْ وَمَا تُنفِقُونَ إِلاَّ ابْتِغَاء وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ》(بقرة/۲۷۲)

بر تو نیست هدایت دادن آنها ولی الله است که به هر کس بخواهد هدایت می‌دهد و هر آنچه شما انفاق بکنید از خیر و خوبی و چیز مفید، آن برای خودتان و به نفع خودتان است( دارد ذهن را به طرف خودِ شخص می‌آورد) و انفاق نمی‌کنید مگر برای به دست آوردن رضایت الله و خشنودی الله و هر آنچه که شما از خیر انفاق بکنید به خودتان کاملاً دوباره پس داده می‌شود و کاملاً دوباره آن را شما خواهید گرفت مزدش را و جبرانش را و در حقّتان اصلاً کم و کاستی انجام نمی‌شود.

بحث انفاق و صدقات که خودش یک تکافُل اجتماعی است و نیازمند یک جامعه، اینها را می‌فهماند که مردم هدایت بگیرند از این سبک زندگی، سبکی که در آن جامعه این حمایت‌ها وجود دارد، حمایت از همدیگر، حالا اگر کسی این را نمی‌پذیرد ای پیامبر، ای شماها که قرآن می‌خوانید، خودتان انجام بدهید ولی هدایت آنها که نمی‌پذیرند بر شما نیست، الله است که به هر کس بخواهد متوجهش می‌کند و هدایتش می‌دهد.

《لِلْفُقَرَاء الَّذِينَ أُحْصِرُواْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاء مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِيمَاهُمْ لاَ يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ》(بقرة/۲۷۳)

این انفاق برای فقرایی است که محصور شده‌اند و نگه داشته شده‌اند در راه الله توانایی رفتن در زمین ندارند که بروند برای خودشان کار بکنند، آدم ناآگاه فکر می‌کند که آنان بی‌نیازند از بس مُتِعَفِّف هستند( تَعَفُّف: تكلُّف در عفّت)، از بس عفت دارند، عزت نفس دارند، ولی اگر خوب دقت کنی از ظاهر و سیمای‌شان آنها را می‌شناسی، آنها به هیچ عنوان از مردم چیزی نمی‌خواهند  و هر آنچه از خیر شما انفاق بکنید بی شک خداوند از آن آگاه است.

آنهایی که نمی‌توانند خودشان فعالیت کنند در زندگی، مثلاً یک دانشجو که درس می‌خواند و از بین تمام مردم اینها را خاصتاً به عنوان مورد اول ذکر می‌کند که اینها را مدنظر قرار بدهید. کسانی که برای رفع نیاز جامعه، خودشان را دارند فدا می‌کنند، برای علم آینده، برای پیشرفت جامعه در آینده، برای رفع نیازهای جامعه حالا در زمینه طبابت باشد مهندسی باشد یا در هر زمینه که جامعه نیاز دارد به یکسری تخصص‌ها و همچنین در زمینه علوم دینی و چه بسا یک وقتی مثلاً شخصی دارد فعالیت اجتماعی می‌کند و برای خودش نمی‌تواند کار کند، یک وقتی شخصی مادرش مریض است همیشه بند نگهداری و پرستاری از مادرش است، این حبس في سبیل الله است برای خدمت به مادرش یا برای تحصیل، از ظاهر که آدمی با شخصیت و عالی هستند، منتظر نباشید آنها بیایند سراغتان، آنها که هیچوقت سراغت نمی‌آیند، هیچوقت برای کمک به تو رو نمی‌زنند، آدم‌هایی بسیار عفیفند، آنها را دریابید.

( از جنس حفظ کرامت این آیات را بیان می‌کند)

 《الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ》(بقرة/۲۷۴)

کسانی که اموالشان را انفاق می‌کنند در شب و روز، سرّی و جهری( آشکارا)، هر کجا که نیاز باشد، در فکرند، برنامه دارند، این افراد اجر و مزدشان نزد پروردگار محفوظ است، نه ترسی بر آنها است و نه هم از چیزی ناراحت می‌شوند، هیچ چیز برای نگرانی‌شان وجود ندارد.

این دو صفحه را اجرا کنیم از حالا به بعد، اگر نبوده به صورت جدی و اگر بوده به صورت جدی‌تر، این رو جزو زندگیمون قرار بدیم که انفاق بکنیم فقط برای مرضات الله و فقط برای رشد شخصیتی خودمان و ثابت شدن در مسیر درست؛ یعنی روحیه و شخصیت‌مان را پرورش بدهیم، برای رشد و شکوفایی خودمان انفاق انجام بدهیم با برنامه‌ریزی و با همچین چیزهایی که این آیات بیان کردند، این را حتما در زندگیمان اجرا بکنیم که نباشیم همینجور که داریم می‌خوانیم و بعد فقط داریم عبور می‌کنیم، این آسیب بزرگی است که دیگر خودمان به آن مبتلا نشویم.