تلاوت این صفحه:

صفحه ۱۴۷

«ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ»(انعام/۱۴۳)

هشت جفت؛ از گوسفند دو جفت و از بز دو جفت  بگو آیا نر آن دو الله حرام فرموده است؟ یا از ماده‌ی آن دو؟ یا آن‌چه شکم ماده‌ها، آن را در بر دارد (در شکم ماده‌ها قرار دارد) به من از روی علم خبر بدهید اگر واقعاً راست می‌گویید.

در آیه‌ی قبل بیان فرمود که: «الله انعام را آفریده است.» انعام حموله؛ بارور، بزرگ، کشیده، قدرتمند و انعام فرش‌، ضعیف، پایین و در این‌جا حالا می‌فرماید که: «هشت جفت را آفریده است که برای شما حلال و پاک هستند.» حالا این هشت جفت (دوتا در این آیه نام می‌برد و دو مورد بعدی در آیه‌ی بعدی‌) و نر و ماده آن که می‌شود چهار نوع یا چهار صنف که با جفت‌شان می‌شود هشت‌تا. حالا می‌فرماید‌: از گوسفند «الضَّأْنِ» که نر آن می‌شود قوچ‌، ماده‌اش می‌شود میش، و  «الْمَعْزِ» می‌شود بز؛ نر و ماده‌ (این دوتا) و حالا کدام یکی از آن‌ها حرام است؟ نر آن‌ها حرام است؟  «قُلْ آلذَّكَرَيْنِ»  آیا نر آن‌ها حرام است؟ یا ماده‌ی آن؟ «الْأُنْثَيَيْنِ»  یعنی ماده‌ی آن‌ها. ماده‌ی میش و ماده‌ی بز کدام یکی خدا حرام کرده است؟ هیچ‌کدام. یا اینکه آن‌چه در شکم ماده قراردارد، در رحم ماده‌ها قراردارد در شکم میش، یا در شکم بز،  در شکمش یا نر است یا ماده است یا امکان دارد که هم نر و هم ماده باشد آن هم کدام یکی الله حرام کرده؟ هیچ‌کدام‌. پس آن داستان‌ها چیست که این حیوانات حام و بحیره و سائبه‌ و این‌ها می‌گویید که برای زن‌ها حرام است، برای مرد‌ها حلال است، مردها فقط روحانیان حق دارند  بخورند، بقیه حق ندارند بخورند کجا الله حرام کرده؟ «نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ» دلیل بیاورید اگر واقعاً شما راست می‌گویید که این دسته را بر افرادی حرام کرده و دارد به ما یاد می‌دهد که هر مسئله ای را با دلیل بپذیرد هرکس هرچه گفت هرچقدر هم در درجه‌ی بالای علمی باشد ما از آن مطالبه‌ی دلیل بکنیم، این «نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ» دارد به ما آموزش می‌دهد که این‌طوری مطالبه‌گر باشیم و دلیل را بخواهیم حق‌مان است.

«وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ»(انعام/۱۴۴).

واز شتر‌، دو نر و ماده را و از گاو‌، دو نر و ماده ‌ ‌(‌آفرید و حلال کرد‌)  به آن‌ها بگو: آیا نر‌ آن‌ها را حرام کرده، شتر نر  یا گاو نر یا ماده‌هایش را یا شتر ماده و گاو ماده یا آن‌چه که ‌(‌بچه‌ای) که در شکم ماده‌ها است، الله کدام یکی را حرام کرده؟ زمانی که الله این وصیت کرد مگر شما آنجا حاضر بودید، چه کسی ظالم تر از کسی که بر الله دروغ ببندد تا به وسیله‌ی آن‌ها مردم را بدون علم گمراه کند، بدون شک که الله قوم ظالم را هدایت نمی‌دهد.

«وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ» از شتر دو تا و از گاو دو تا «قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ» از شتر و از گاو هر کدام دو تا دو تا، نر و ماده خب ««قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ» آیا نرشان را حرام کرده، شتر نر یا گاو نر آیا حرام کرده یا ماده‌هایش را؟ «أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ» شتر ماده، گاو ماده کدام یکی حرام کرده؟ هیچ‌کدام. «أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ» یا شتر ماده و گاو ماده (آن‌چه که در شکم دارد، بچه) الله کدام یکی را حرام کرده است؟ نکند شما  «أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ» نکند شما زمانی‌که الله وصیت کرد شما آنجا حاضر بودید  «شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا» دلیل که ندارید، دلیل صریح که نشان‌مان بدهید این‌جا الله در قرآن گفته یا الله گفته در کتاب تورات، در کتاب انجیل یا یک دانه از کتاب‌های آسمانی قبل، که دلیل ندارید این‌ها که برای انسان مضر هم نیستند، ضرری ندارند خب به چه دلیلی، به چه حکمتی، این‌ها باید حرام باشد دلیل که نداشتید  (آیه‌ی قبل) «نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ» حالا نکند یک دلیل‌هایی دست خودتان است چون امکان دارد یک نفر بگوید وقتی کسی مطالبه‌ی دلیل کرد بگوید که یک چیزهایی هست شما نمی‌فهمید بروید ما می‌فهمیم شما متوجه نمی‌شوید، ما برداشت کردیم که این چیزها واجب است ما برداشت کردیم که این چیزها حرام است، نکند شما پیش خدا بودید دلیل که ندارید ارائه بدهید، نکند همان‌جا مستقیماً الله‌،  خصوصی به شما گفته است. «أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ» آن‌جا حاضر بودید «إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا» نکند این‌جوری است؟ یعنی چه؟ یعنی شما مثل ما هستید شما که موجودات مقدس نیستید که خدا با شما ارتباط داشته باشد و با شما پارتی کند و یک سری معلومات را ویژه، منحصراً در خدمت شما قراردهد این، که شما نیستید پس هیچ شخصی مقدس نیست کسی تصور نکند که خصوصی خدا با او حرف می‌زند هیچ کس همچین چیزی نیست پس شما پیش خدا هم حاضر نبودید که آن علوم دست شما باشد و ما بی‌خبر! حالا که شما دلیلی ندارید و می‌گویید این حلال و این حرام و از مردم سوءاستفاده می‌کنید و می‌خواهید بر مردم سلطه ایجاد کنید، دیگر چه کسی ظالم‌تر از کسی‌که بر الله دروغ ببندد تا به وسیله‌ی آن‌ها مردم را بدون علم گمراه کند «لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ» از مردم سوءاستفاده کند در همین گمراهی‌ها و مردم را (ذهن‌شان را) به تسخیر بکشد و به این شکل از جیب مردم، از قدرت مالی مردم به نفع خودش سوء استفاده بکند و مردم را هم به بیراهه ببرد، چه کسی از این آدم ظالم‌تر است؟ «إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ»  بدون شک که الله قوم ظالم را هدایت نمی‌دهد یعنی آن‌ها را به سر منزل نمی‌رساند، درست است که نقشه می‌کشند، برنامه دارند که در این دنیا به یک آمالی برسند، به آرزوهایشان به آن دستاوردهای مادی بالایی دست پیدا کنند ولی این‌ها بالاخره کارشان یک‌ جایی می‌لنگد به منزل نخواهند رسید. حالا در این دو آیه یک نکته هم توجه بکنیم که خیلی ساده آمد بحث پیچیده، حالا این حیوان اگر  پنج شکم زاییده و چهار شکم و نمی‌دانیم ده شکم و این حرف‌ها، اما و اگرها و هزار مسئله‌ی سفسطه‌‌بازی و پیچیده آمد آن را به اصل داستان بر‌گرداند می‌گوید بز یا نر است یا ماده، گوسفند یا نر است یا ماده، شتر یا نر است یا ماده، گاو هم یا نر است یا ماده و آن‌چه که باردار می‌شود هم ماده‌ها هستند‌، نه نر آن و نه ماده‌ی آن‌ حرام است  نه آن‌چه که در شکم ماده‌ها است حرام است.» یعنی اصل همه‌ چیز‌ وقتی برمی‌گردید مسئله کوچک می‌شود، مسئله آسان می‌شود، همه‌ کس می‌فهمد نیاز به سواد بالا هم ندارد، یک آدم بی سواد هم می‌فهمد که گاو نر و ماده، و ماده باردار می‌شود این سه تا حرام نیست نه نر‌، نه ماده‌ و نه آن‌چه که در شکم ماده هست، این چه کسی است که نفهمد، اصول قرآن این‌طوری است مسائل پیچیده را می‌آید و به ریشه می‌کشاند و‌ وقتی که برمی‌گردد به اصل آن مسئله، مسئله از پیچیدگی در می‌آید و برای همگان قابل فهم می‌شود که الله فرموده: «وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ» و ما قرآن را برای یادگرفتن خیلی آسانش کردیم.»

«قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ»(انعام/۱۴۵)

بگو من در آن‌چه که به سوی من وحی شده حرامی نمی‌بینم بر کسی که می‌خورد مگر اینکه مردار باشد یا خون جاری باشد یا گوشت خوک که آن پلید است یا فسقی که برای غیر الله، اسم بالا برده به‌ خاطر بالا بردن اسم غیرالله مگر کسی‌ که در اضطرار واقع شد که می‌‌خواست جانش از دست بدهد‌،  بدون اینکه زیاده‌روی کند و بدون این‌ که دوباره کارش را تکرار کند که بدون شک، پروردگارت درگذرنده‌ی بسیار مهرورز است.

بگو من در آن‌چه که به سوی من وحی شده حرامی نمی‌بینم «لَا أَجِدُ» نمی‌بینم در آن‌چه به سوی من وحی شده، هیچ چیزی حرام نمی‌بینم که برکسی‌که می‌خورد «عَلَى طَاعِمٍ»  «طَاعِمٍ» یعنی کسی‌که می‌خورد، بر شخصی که از این حیوانات دارد تناول می‌کند هیچ‌چیزی بر من حرام نشده، از این چیزهایی که برمن وحی شده مگر اینکه مردار باشد «إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً»، «أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا» یا خون جاری باشد (ریزنده، جاری)، یا گوشت خوک که آن پلید است، مضر است «رِجْسٌ»، یا فسقی که یعنی کار فاسقانه‌ای که برای غیر الله، اسم بالا برده به خاطر بالا بردن اسم غیر الله، بر آن حیوان برده شده پس کسی‌ که در اضطرار واقع شد    «فَمَنِ اضْطُرَّ» در مخمصه، در اضطرار، در گرفتاری واقع شد که می‌خواست جانش را از دست بدهد، بدون این‌که زیاده‌روی کند و بدون اینکه دوباره کارش را تکرار کند به اندازه‌ای که اگر خورد  جانش را نجات بدهد «فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ» که پروردگارت بدون شک، درگذرنده‌ی بسیار مهرورز است، غفور و رحیم است. حالا بعد از اینکه تمام آن استدلال‌های‌شان را بیان کرد که هیچ‌کدام حرام نیست این‌ها خودتان برای سوء استفاده از ملت این حلال و حرام‌ها را گذاشتید حالا بگو که از این‌ خوراکی‌ها من چیزی نمی‌بینم که حرام باشد در چیزی‌که به سوی من نازل شده است (یعنی رسول الله صل‌ الله‌ علیه‌ و سلم دارد می‌گوید) در دین اسلام که از این دام‌ها، که کسی می‌خواهد بخورد «طَاعِمٍ» بیان فرموده است به کسی‌که دارد می‌خورد و از «طَاعِمٍ» استفاده کرده نگفته «آکِل» کسی که می‌خورد «طَاعِمٍ» طعم است‌  یعنی کسی‌که می‌خواهد بخورد و کیفش را ببرد یعنی طعمش را احساس کند چون الله طعم گذاشته در این گوشت‌ها، در این خوراکی‌ها عمداً، قصداً و در زبان هم احساس کننده‌ی طعم گذاشته، قصداً و می‌خواسته که انسان طعمش را احساس کند و کیف کند از لذت‌هایی که در این‌ها گذاشته شده است، به همین خاطر فرمودند طَاعِمٍ طعمش را احساس کنید یعنی با فکر و با احساس بخورید، با توجه به طعم‌های غذاها دقت کنید که بیشتر‌ از این غذا‌ها لذت ببرید این را می‌خواسته برساند که «طَاعِمٍ» فرموده است، حالا می‌گوید بر کسی که می‌خواهد طعم غذاها را احساس کند و این‌ها را بخورد، تناول کند، می‌گوید پیش من، من که چیزی را نمی‌بینم، پیغمبر نمی‌بیند، دیگر چه کسی می‌بیند که چیزی حرام باشد مگر مردار یعنی از این «ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ» این چهار حیوان، که جمعاً هشت‌ تا می‌شود از این هشت‌ تا‌، هیچ حرامی وجود ندارد، مگر این‌که آن حیوان  خودش مرده باشد (همانطوری که گذشت در سوره‌ی مبارکه مائده آیه‌ی سوم) دوتا حیوان به هم شاخ می‌زنند می‌میرد، حیوان خودبه‌خود می‌میرد، مریض می‌شود می‌میرد، از بلندی می‌افتد می‌میرد، خفه می‌شود می‌میرد این می‌شود: «مَيْتَةً» یا خون جاری، پس خونی که داخل گوشت می‌ماند حالت عادی، آن حرام نیست داخل گوشت هم خون است  حالا امکان دارد کسی کباب بزند خوب پخته نباشد یک مقدار کمی احساس شود که هنوز خون در آن گوشت است، این حرام نیست. یا گوشت داخل دیگ بریزد و بپزد و آن خون، قاطی آن غذا شود و در آن حد حرام نیست پس خونی که جاری است از حیوان ریخته این‌ها می‌گوید حرام است این دوتا یا گوشت خوک که باز مظنه‌‌ی این می‌رود که هنوز جزء «ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ» باشد چون شکلش به گاو می‌خورد جزء خانواده‌ی گاوها است و نزدیکترین حیوانات از همین چهار جفت است یعنی خنزیر، خوک در این چهار جفت قرار می‌گیرد این یکی از پایه حرام است اصلاً گوشتش از اول‌،  صفر تا صد آن‌، حرام است که این مضر است «فَإِنَّهُ رِجْسٌ»  پلید و مضر است این یک مجموعه، حرام شده می‌گوید‌، پیغمبر می‌گوید: «چیزی‌ که برمن حرام شده این‌ها است دیگر غیر از این، هیچ‌ چیز حرام نیست و دوم‌: چیزی‌که حرام است «أَوْ فِسْقًا» کارهای فاسقانه روی حیوانات انجام شود یعنی چه؟ «أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ» آن حیوان را قربانی می‌کند ولی اسم غیرخدا را بر او می‌برد؛ اسم بتی، اسم شخصی، شخص مقدسی، در این صورت خود حیوان مضر نیست، حرام نیست، مشکلی نیست ولی چون عمل فاسقانه انجام شده حالا می‌شود حالا حرام می‌شود به این دلیل جانبی حرام می‌شود یا مثلاً امکان دارد روی حیوان حتی اسم خدا برده می‌شود اما هدف برجسته کردن یک چیزی غیر خدا است، یک تبلیغاتی برای غیر خدا باشد که آن‌ را بالا ببرد، آن را مقدس جلوه بدهد این می‌شود: «أُهِلَّ» «أُهِلَّ» یعنی اسم و آوازه بالابردن به ظاهر روی حیوان اسم خدا برده می‌شود اما در حقیقت اسم و آوازه‌ی غیرخدا بالا می‌رود این می‌شود: «أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ» به وسیله‌ی حیوان‌، اسم و آوازه‌ی غیر خدا بالا می‌رود که این عمل فاسقانه می‌شود و به دلیل عمل فاسقانه حرام می‌شود این دو مجموعه  فقط می‌گوید که برمن اعلام شده حرام است غیر از این دیگر چیزی حرام نیست و البته از همین‌ها که حرام است هم اگر کسی مجبور شد که جانش را نجات بدهد و از همین‌ها خورد خداوند غفور و رحیم است حالا باز یک نکته که در دین اسلام این‌ها حرام نیست کسی مثلاً برای قربانی، عید قربان یا برای چیزهایی دیگر وقتی از این حیوانات قربانی شوند، ماده‌اش حلال است، نرش حلال است، حلال می‌گویند حیوان نزار است یا ماده است، آیا حلال است؟ بله همه‌ی این‌ها حلال است در دین اسلام همه‌ی این‌ها حلال شده و بعدش برای قربانی‌، عید قربان‌، مثلاً که کسی  موضع بگیرد که چرا حیوان زبان بسته‌، ظلم در حق حیوانات، این صحبت‌‌ها دیگر جایی در دین اسلام ندارد، الله این‌ها را آفریده و به دستور آفریننده‌، این‌ها حلال شده است.

«وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذَلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ»(انعام/۱۴۶)

و بر کسانی‌که یهودی شدند ما هر ناخن‌داری را حرام کردیم گاو و گوسفند به آن‌ها حرام کردیم (چربی‌شان) مگر آنچه درپشت آن‌ها است یا چربی هایی که لابه‌لای معده و شکمبه است یا آن چربی‌ای که به استخوان چسبیده باشد، ما مجازات‌شان کردیم به خاطر گناهانی ‌که انجام می‌دادند و همانا ما راست می‌گوییم.

می‌گوید و برکسانی که یهودی شدند ما حرام کردیم هرناخن‌‌داری را «كُلَّ ذِي ظُفُرٍ» «ظُفُرٍ»  یعنی ناخن، «ذِي ظُفُرٍ»  یعنی ناخن دارد یعنی از همین «ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ» الان کلاً سوره‌ی انعام است و «الْأَنْعَامِ» دام است همین چهار تا است و «ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ» همین چهار تا است و فقط صحبت، حول همین چهارتا دارد می‌چرخد نباید موضوع را از اصل مطلب بیرون برد. می‌فرماید: «بر کسانی که یهودی بودند آن‌هایی که دارای ناخن بودند هم برای‌شان حرام کردیم.» که از این چهار تا می‌شود شتر «ذِي ظُفُرٍ» است، آن سه تا گاو و گوسفند و بز ظفر ندارند، سم دارند؛ مدل پای شتر فرق می‌کند می‌گوید آن یکی که ناخن داشت برای‌شان حرام کردیم، حالا «كُلَّ ذِي ظُفُرٍ»  فرموده علاوه بر شتر یک چیزهایی دیگر هم که ناخن داشت هم برای‌شان حرام بوده است که آن‌ها هم شامل شود ولی اصل داستان این‌جا شتر است که برای‌شان حرام بود (این یکی) بعد دیگر می‌ماند آن سه‌ تا «وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ» و از گاو، و «الْغَنَمِ» گوسفند، «الْغَنَمِ» هم شامل بز و هم شامل میش و هم شامل قوچ می‌شود «الْغَنَمِ» هر دو دسته را شامل می‌شود و از گوسفند ما بر آن‌ها چربی‌شان را حرام کردیم «شُحُومَهُمَا» «شُحُومَ» یعنی چربی‌شان را. چربی گاو، چربی بز، چربی گوسفند إلا چند جا از بدن حیوان آن چربی را استثناء کردیم که برایشان حلال بود کجا؟ «إِلَّا» استثناء است، «مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا» مگر آن‌چه که روی پشت حیوان باشد  پشت حیوان بعضی انواع گاوها است بعضی نژاد گاوها که انگار مثل شتر کوهان دارد حالا چیزی که روی پشت حیوان است آن چربی، برای‌شان حلال بوده است (این یکی) «أَوِ الْحَوَايَا» یا چربی‌هایی که لابه‌لای معده و شکمبه است یک چربی‌ سفید نازکی است که در آن‌جا قرار دارد می‌گوید آن حلال بوده این می‌شود: «الْحَوَايَا»، «أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ»  یا آن چیزی‌ که به استخوان چسبیده، قاطی‌ استخوان است، یعنی آن چربی که به استخوان مثلاً پاچه‌ی حیوان کله‌ی حیوان چسبیده یا جاهای دیگر از حیوان که به استخوان چسبیده حلال است یعنی کله پاچه، پیش یهودیان حلال بوده دیگر مجبور نبودند به خاطر آن چربی که جدا کردن‌ آن هم خیلی سخت است آن را دور بیندازند می‌توانستند کله پاچه را بخورند می‌گوید: «غیر از این‌ها دیگر مابقی چربی‌ها حرام بوده است حالا می‌شود مثلاً گوشت و چربی به گوشت چسبیده شامل هیچ‌کدام نیست مثلاً به ران حیوان، به دست حیوان، چربی چسبیده به گوشت آن پیه باید چاقو برمی‌داشتند و جدا می‌کردند آن پی‌ه‌ها‌ بر آن‌ها حرام بود چرا حرام بود؟ «ذَلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ» نه به خاطر اینکه آن‌ها مشکل داشت، مشکل نداشت یعنی آن چربی مضر نبود و مشکل خاصی نداشت ما مجازات‌شان کردیم بخاطر گناهانی که انجام می‌دادند همان گوساله پرستی و خیلی کارهای دیگر ما به این شکل آن‌ها را تنبیه کردیم این ممنوعیت بخاطر تنبیه بود، «وَإِنَّا لَصَادِقُونَ» ما راست می‌گوییم این چیزهایی که در تاریخ اتفاق افتاده ما واقعیت را داریم برایت بیان می‌کنیم اعتماد بکن که ما راست‌گو هستیم.